PARAMARIBO – De Europese Unie (EU) heeft een partij bevroren Surinaamse sopropo in Nederland afgekeurd vanwege te hoge hoeveelheden bestrijdingsmiddelen. De gemeten waarde lag vier keer boven de Europese norm. Tegelijkertijd functioneert het Nationaal Instituut voor Voedselveiligheid Suriname (NIVS) volgens parlementariërs al bijna twee jaar zonder Raad van Toezicht. Dit

roept ernstige vragen op over het functioneren van het overheidsapparaat en de bescherming van de volksgezondheid.

Derde afkeuring binnen zes maanden

Bij een controle in Nederland werd volgens de berichtgeving het bestrijdingsmiddel acetamiprid aangetroffen in bevroren sopropo uit Suriname. De gemeten hoeveelheid bedroeg 0,20 milligram per kilogram, terwijl de Europese grenswaarde op

0,05 milligram ligt.

Volgens DNA-lid Cheryl Dijksteel is dit de derde keer in minder dan zes maanden dat Surinaamse landbouwproducten worden afgekeurd. Op 30 april werd een partij rode pepers tegengehouden en op 4 mei volgde kousenband.

In de kousenband werd volgens de berichtgeving carbendazim aangetroffen, een bestrijdingsmiddel dat in de EU

niet is toegelaten voor gebruik als gewasbeschermingsmiddel.

Overheidstoezicht onder druk

De herhaalde afkeuringen roepen vragen op over de controles die Suriname zelf uitvoert. Waarom worden deze problemen pas bij Europese inspecties ontdekt? En welke maatregelen nemen de verantwoordelijke overheidsdiensten om herhaling te voorkomen?

Het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) speelt een

belangrijke rol bij het toezicht op bestrijdingsmiddelen en de begeleiding van landbouwers.

Volgens de berichtgeving verklaarde de LVV-minister op 9 oktober dat landbouwers zelf verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van hun producten. Ook wees het ministerie op verouderde wetgeving en een laboratorium dat al sinds 2012 in aanbouw zou zijn.

DNA-lid Ann

Sadi stelt echter dat onderzoek naar bestrijdingsmiddelen in Suriname al mogelijk is. Volgens haar ligt het probleem vooral bij de gebrekkige uitvoering van bestaande wetten.

NIVS en LVV: wie draagt de verantwoordelijkheid?

Het NIVS is een afzonderlijke voedselveiligheidsautoriteit en geen gewone afdeling van LVV. Beide instellingen hebben wel taken die nauw met

elkaar verbonden zijn.

LVV houdt zich onder meer bezig met landbouwproductie, bestrijdingsmiddelen en begeleiding van landbouwers. Het NIVS moet bijdragen aan het toezicht op de veiligheid van voedselproducten.

De Europese afkeuringen roepen daarom vragen op over de samenwerking tussen beide instellingen en de uitvoering van hun wettelijke taken.

NIVS al bijna twee jaar

zonder Raad van Toezicht

Volgens DNA-lid Ann Sadi beschikt het NIVS al bijna twee jaar niet over een Raad van Toezicht. Ook zou het wettelijk voorgeschreven overleg tussen de verantwoordelijke ministers niet plaatsvinden.

De Wet NIVS uit 2021 voorziet in betrokkenheid van meerdere ministeries, waaronder landbouw, volksgezondheid en economische zaken.

Het ontbreken van

een Raad van Toezicht betekent niet automatisch dat er geen controles plaatsvinden. Wel roept het vragen op over het bestuur en de verantwoording van het instituut.

Waarom is de Raad van Toezicht niet benoemd? Wie bewaakt het functioneren van het NIVS? En wie grijpt in wanneer de voedselveiligheid in gevaar komt?

Mogelijke

gezondheidsrisico's

Acetamiprid is een bestrijdingsmiddel dat invloed heeft op het zenuwstelsel van insecten. Europese voedselveiligheidsdeskundigen hebben ook gewezen op mogelijke risico's voor de ontwikkeling van jonge kinderen bij blootstelling aan deze stof.

Carbendazim kan eveneens gezondheidsrisico's opleveren, waaronder mogelijke schade aan de voortplanting.

Een overschrijding van de Europese grenswaarde betekent niet automatisch dat

consumenten ziek worden. Wel vraagt zo'n overschrijding om onderzoek en passende maatregelen.

Bestrijdingsmiddelen zijn meestal niet te zien of te ruiken. Daarom zijn betrouwbare laboratoriumcontroles noodzakelijk.

Wie beschermt de Surinaamse consument?

Een belangrijke vraag is of landbouwproducten met te hoge hoeveelheden bestrijdingsmiddelen ook op de lokale markt terechtkomen.

Volgens de beschikbare berichtgeving zijn na

eerdere Europese afkeuringen geen openbare waarschuwingen of terugroepacties in Suriname bekendgemaakt.

Het is niet vastgesteld dat de afgekeurde partijen lokaal zijn verkocht. Ook is onduidelijk of producten uit dezelfde oogsten op Surinaamse markten terechtkwamen.

De overheid moet daarom duidelijkheid geven over de controles op de binnenlandse markt en de maatregelen om consumenten

te beschermen.

Verouderde wetgeving en handhaving

De bestaande Voedingsmiddelenwet dateert uit 1911. Een nieuwe Levensmiddelenwet is in voorbereiding, maar volgens de berichtgeving nog niet aangenomen.

Nieuwe wetgeving kan helpen om het toezicht te verbeteren. Toch moet de overheid ook duidelijk maken hoe bestaande regels worden toegepast en gehandhaafd.

Het ontbreken van nieuwe wetten mag

geen reden zijn om noodzakelijke controles uit te stellen.

Volksgezondheid mag niet wachten

De drie gemelde afkeuringen vormen een belangrijk waarschuwingssignaal voor Suriname. Ze kunnen niet alleen gevolgen hebben voor de volksgezondheid, maar ook voor het vertrouwen in Surinaamse exportproducten.

De regering moet duidelijkheid geven over het functioneren van het NIVS, de verantwoordelijkheden

van LVV en de controles op bestrijdingsmiddelen.

Ook moet worden vastgesteld of de binnenlandse markt voldoende wordt gecontroleerd en of consumenten tijdig worden gewaarschuwd bij mogelijke risico's.

De centrale vraag blijft waarom problemen met Surinaamse landbouwproducten in Europa worden ontdekt, terwijl onduidelijk is hoe effectief de controles in Suriname zelf functioneren.

De bescherming

van de volksgezondheid mag niet uitsluitend afhankelijk zijn van buitenlandse inspecties.

Een goed functionerend overheidsapparaat moet risico's tijdig ontdekken, de wet handhaven en verantwoording afleggen aan de samenleving.